2014 YILI DEFTER TASDİKLERİ

/ Makaleler

Makaleler

2014 YILI DEFTER TASDİKLERİ
Yazar : SMMM Mücahit Koca

2014 YILI DEFTER TASDİKLERİ

Bilindiği üzere 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 64. Maddesinde Ticari Defterlerin tutma usulleri, tutma yükümlülükleri, açılış ve kapanış onaylarına ilişkin hükümler yer almaktadır. Yine 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 220. Maddesinde tasdike tabi defterler, aynı kanunun 221. Maddesinde tasdike tabi defterlerin tasdik zamanları ile ilgili hükümler yer almaktadır. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının 19.12.2012 tarih ve 28502 Sayılı Resmi Gazete ile yayımlanmış “Ticari Defterlere İlişkin Tebliğinde” de gerçek ve tüzel kişi tacirler tarafından fiziki veya elektronik ortamda tutulacak ticari defterlerin nasıl tutulacağını, defterlerin kayıt zamanını, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esaslarının ne şekilde olacağına ilişkin hükümler yer almaktadır.

 

213 Vergi Usul Kanunu Açısından Tasdike Tabi Defterler: (Madde 220)

1-

Yevmiye ve Envanter defterleri,

2-

İşletme defteri,

3-

Çiftçi işletme defteri,

4-

İmalat ve İstihsal Vergisi defterleri, (Basit İstihsal Vergisi defteri dahil)

5-

Nakliyat Vergisi defteri,

6-

Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri,

7-

Serbest meslek kazanç defteri,

8-

Bu kanunla cevaz(serbest,caiz) verilen hallerde yukarıda yazılı olanların yerine kullanılacak olan defterler de tasdike tabi tutulur.

Vergi Usul kanunun 221. Maddesinde yukarıda sayılan defterleri kullanacak mükelleflerin defterlerinin ne zaman tasdik ettirileceğine dair açıklamalara yer verilmiştir;

Buna Göre:

 

1. Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,

2. Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tesbit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda,

3. Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;

4. Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısı ile veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.

 

Kanunda belirtildiği üzere öteden beri devam eden mükellefler 2014 yılında kullanacakları yasal defterleri 31.12.2013 tarihine kadar noterce tasdik ettirmek zorundadırlar.

 

Aynı kanunun 222. Maddesinde “Tasdiki Yenileme” başlıklı maddesinde; “Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tesbit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar” hükmü yer almaktadır. Yani mükellefler 2013 yılında kullandıkları defterleri 2014 yılında da kullanmak isterlerse eğer, 2014 yılının Ocak ayında tasdik yenileme (Ara Tasdik) yolu ile yeni hesap döneminde bu defterleri kullanabileceklerdir.

 

6102 Türk Ticaret Kanunu Açısından Tutulması Zorunlu Defterler: (Madde 64/3)

 

TTK’nın 64. Maddesinin 3. bendinde  tutulması zorunlu defterler olarak “Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri(A.Ş.’ler için), Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri (Ltd. Şti.’ler için)” sayılmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi Vergi Usul Kanunu açısından tasdike tabi defterler grubunda Defter-i Kebirin olmadığı açıktır. Ancak Defter-1 Kebirin Türk Ticaret Kanunu açısından tutulması zorunlu defterler gurunda yer aldığı aynı şekilde “Ticari Defterlere İlişkin Tebliğinde” de tutulması zorunlu defterler arasında olmasından dolayı diğer defterler gibi tasdik ettirilmesinde fayda olacaktır.

 

Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.

 

Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir.

 

Bir Açıklama:

 

Limited Şirket Müdürler Kurulu Defteri Hakkında:

Bu defterin tutulması zorunlu değildir. Bu defteri tutmak istemeyenler; Limited şirkette aldıkları kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydetmek zorundadırlar. Limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir müdürler kurulu karar defteri de tutulabilir. Müdürler kurulu karar defterinin tutulması halinde açılış ve kapanış onayları dahil olmak üzere yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır. Kararların genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilmesi halinde Ticari Defterler Tebliğinin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hususların yazılması zorunludur. Ayrı bir müdürler kurulu karar defteri tutulması halinde müdür veya müdürler kurulu kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilemez.

 

6102 Türk Ticaret Kanunu Açısından Kapanış Tasdikine Tabi Defterler ve Tasdik Zamanı:

 

TTK’nın 64/3 Maddesinden Kapanış Tasdikinin yapılması istenen defterlenden biri “Yevmiye Defteri” diğeri ise “Yönetim Kurulu Karar Defteri” dir. Bu defterlerin kapanış onayları;

  • Yevmiye Defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar, (30.06.2014)
  • Yönetim Kurulu Karar Defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar. (31.01.2014)

 

notere yaptırılır.

 

Sicil Tasdiknamesi:

 

Sicil Tasdiknamesi Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 16. Maddesine göre bir ticari işletmenin ve seçilen unvanın sicile tescili halinde, ilgiliye onaylı olarak verilmesidir.

 

Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 104.Maddesine Göre Düzenlenen Sicil Tasdiknamesini tanımlayacak olursak: “Kayıtlı bulunan gerçek ve tüzel kişilerin sicil numaralarını, ünvanlarını, açık adreslerini, faaliyet konusunu, hüviyeti, firma yetkilisini, tescil tarihini gösterir belgedir” olarak kısaca tanımlayabiliriz.

 

Yeni Türk Ticaret Kanunun hayatımıza girmesiyle birlikte ticari defterlerin açılış onaylarının noterler tarafından yapılması esnasında Sicil Tasdiknamesi aranması zorunlu hale getirilmiştir.

 

Türk Ticaret kanunu 64/3 maddesinde: “Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır” hükmü yer almaktadır. Yine Ticari Defterlere İlişkin Tebliğin 13. Maddesinde: “ Tacirler tarafından fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin açılış onayları kuruluş sırasında ve kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır. Açılış onaylarının noter tarafından yapıldığı hallerde ticaret sicili tasdiknamesinin noterce aranması zorunludur.” Hükmü yer almıştır.

 

Bilanço esasına göre tutulan işletme defterleri haricindeki İşletme defterlerinin tasdikinde Türk Ticaret Kanunu açısından noterlerce açılış tasdiklerinde Sicil Tasdiknamesi aranmayacaktır.

 

Yapılan bu düzenlemenin gerek Mükelleflere gerekse de Serbest Muhasebeci ve S.M. Mali Müşavirlere iş yükü sağlayacağı açıktır. Bunun yanında sicil tasdiknamelerin ticaret sicil müdürlüklerinden alınması gerektiği için yaşanacak yoğunluk sebebiyle alınması gereken sicil tasdiknamelerin ay sonuna bırakılmaması faydalı olacaktır.

 

12.12.2012 tarihinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından Türkiye Noterler Birliği’ne gönderilen yazısın da  2013 yılına ait açılış onaylarında sicil tasdiknamesinin aranılmaması uygun görülmüştü. Yine 2014 yılı için tasdik ettirilecek defterler içinde bunun gibi bir yazının Türkiye Noterler Birliği’ne gönderilmesi yerinde olacağı kanaatindeyim.

 

KAYNAKÇA

  1. 213 Vergi Usul Kanunu,
  2. 6102 Türk Ticaret Kanunu
  3. 19.12.2012 Tarih ve 28502 Sayılı Resmi Gazete - Ticari Defterlere İlişkin Tebliği
  4. Sicil Tasdiknamesi “Ticaret Sicil Yönetmeliği”
  5. İSMMMO

Paylaş

Yorumları Göster